20 lutego 1922 r. Przyłączenie Litwy Środkowej do Polski

„Ziemia Wileńska stanowi bez warunków i zastrzeżeń nierozerwalną część Rzeczypospolitej Polskiej” – brzmiała uchwała Sejmu Wileńskiego w sprawie przyłączenia do Polski Litwy Środkowej.

Generał Lucjan Żeligowski umożliwił powrót Wilna do Polski /Z archiwum Narodowego Archiwum Cyfrowego/

Generał Lucjan Żeligowski umożliwił powrót Wilna do Polski
/Z archiwum Narodowego Archiwum Cyfrowego/

Przypomnijmy, że w październiku 1920 roku po – zainicjowanym przez pochodzącego z Litwy Józefa Piłsudskiego – tzw. buncie generała Lucjana Żeligowskiego i dowodzonej przez niego, złożonej z Polaków mieszkających na Wileńszczyźnie, 1 Dywizji Litewsko-Białoruskiej, powstał tymczasowy organizm państwowy o nazwie Litwa Środkowa. Tym samym Litwa została faktycznie podzielona na dwie części – wbrew wcześniejszym postanowieniom umowy polsko-litewskiej o linii demarkacyjnej.

Żeligowski nie zamierzał ograniczać się do Wileńszczyzny i chciał zająć również Kowno. To generałowi się nie udało, ale wspierany przez Ligę Narodów wymusił na Litwinach zawarcie traktatu, co zakończyło walki pomiędzy Litwą Środkową i Litwą Koweńską.

Generał działał dalej, umacniając władzę w narodowościowo polskiej Wileńszczyźnie (ponad 50 procent mieszkańców miasta było Polakami, 43 procent Żydami i niecałe 3 procent deklarowało narodowość litewską). Dekretem z października 1921 roku przyznał sobie i Tymczasowej Komisji Rządzącej władzę na Litwie Środkowej. Na początku roku następnego przeprowadzono wybory do Sejmu, który zebrał się 1 lutego 1922 roku.

20 lutego – było to 10. posiedzenie Sejmu Litwy Środkowej – przyjęto „Uchwałę w przedmiocie przynależności państwowej Ziemi Wileńskiej”. Za przyłączeniem Wileńszczyzny do Polski głosowało 96 posłów, a 6 wstrzymało się od głosu.

W uchwale przypominano zawarte w czasach świetności Królestwa Polskiego i I Rzeczpospolitej unie w Horodle i Lublinie, a także Konstytucję 3 Maja, które to akty „ziemie nasze z Polską na mocy dobrowolnych umów w jedno połączyły”. Jednocześnie „zerwano węzły prawno-państwowe narzucone nam przemocą przez państwo rosyjskie” i „odmawiano Rosji prawa do ingerowania w sprawie Ziemi Wileńskiej”.

Kolejny punkt uchwały dotyczył Litwy i roszczeń tego państwa do Wileńszczyzny, zwłaszcza tych zawartych w traktacie z bolszewikami w 1920 roku. „Odrzucamy i na zawsze uchylamy [roszczenia]” – oświadczyli posłowie Litwy Środkowej.

Wreszcie zadeklarowano, że „Rzeczpospolita Polska posiada pełne i wyłączne prawo zwierzchności państwowej nad Ziemią Wileńską”.

Uchwałę o objęciu władzy państwowej w Ziemi Wileńskiej przez Rząd Rzeczypospolitej Polskiej wydano w Warszawie 24 marca 1922 roku. Kilka tygodni później w Wilnie świętowano powrót Wileńszczyzny do Polski.

AW

Reklamy

Informacje o golszowka

Koordynator Działań socjalnych Stowarzyszenia Malta Służba Medyczna Oddział w Tarnowie
Ten wpis został opublikowany w kategorii Uncategorized. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.